|
Urodził się
4.08.1904 w Małoszycach koło Opatowa. W latach 1923-1927
studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. W latach
1927-1929 kontynuował studia filozoficzne i ekonomię w Paryżu.
Po powrocie do kraju odbył roczną aplikację w warszawskim
sądzie, poczym zrezygnował z kariery prawnika. W 1939
wyemigrował do Argentyny. Do roku 1963 mieszkał w Buenos
Aires. Pisał do różnych pism argentyńskich, ale utwory
literackie publikował przede wszystkim w paryskim Instytucie
Literackim. W roku 1963 po otrzymaniu stypendium Fundacji
Forda, powrócił do Europy. Po rocznym pobycie w Berlinie
Zachodnim, przebywał krótko w Paryżu i Royaumont, następnie
zamieszkał w Vence koło Nicei.
Zmarł 24.07.1969 w Vence. |
|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939
Debiutował w roku 1933 zbiorem opowiadań Pamiętnik z okresu
dojrzewania. Opowiadania te są dobrze nakreślonym studium
ukrytych kompleksów i obsesji, ujawniających się w konfliktach
bohaterów tych opowiadań z otoczeniem.
W roku 1937 pisarz wydał najgłośniejszą ze
swoich powieści; Ferdydurke w której kształtuje świat
przedstawiony w kategoriach groteskowo-absurdalnych,
opowiadany specyficznym stylem. Jest opowieścią
trzydziestoletniego Józia, który poznaje kolejno trzy różne
środowiska; tradycyjnego dworu mieszczańskiego, nowoczesnego
domu mieszczańskiego i szkoły. Przed wojną W. Gombrowicz
opublikował jeszcze poświęconą pojęciu brzydoty, sztukę
teatralną Iwona, księżniczka Burgunda (1938) i kilka
opowiadań. W roku 1939 drukował pod pseudonimem w prasie
codziennej jedyny utwór popularny; powieść sensacyjną
Opętani (wydana w formie książkowej dopiero w roku 1990).
LATA PO 1945
Po długiej przerwie spowodowanej emigracją i działaniami
wojennymi pierwszym opublikowanym utworem był Ślub
(1953). W tym samym roku wydana została powieść
Trans-Atlantyk , której fabuła nawiązuje do
argentyńsko-emigracyjnych doświadczeń pisarza. Następna
powieść Pornografia (1960), której akcja rozgrywa się
podczas iluzorycznie przedstawionej okupacji, podejmuje temat
erotycznie nacechowanej młodszości i niższości. Ostatnia
powieść Kosmos (1965) jest eksperymentalną próbą
filozoficznej relacji pomiędzy jednostką i światem,
człowiekiem i bytem.
W. Gombrowicz w okresie późniejszym wydał szereg esejów; szkic
literacki O Dantem (1968) oraz Wspomnienia polskie
(1977) i Wędrówki po Argentynie (1977), zawierające
elementy biograficzne. W eseistycznym dorobku pisarza
najważniejszą chyba pozycję zajmuje czterotomowy Dziennik,
obejmujący lata 1953 – 1969 w którym wiarygodne relacje o
życiowych zdarzeniach mieszają się z autorską mistyfikacją i
autokreacją. Jest to pozycja przede wszystkim intelektualna,
komentująca inne utwory pisarza, w bezpośredniej formie
wyrażająca jego światopogląd, zawierająca rozważania
literackie i filozoficzne.
|
