|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ
Debiutował w roku 1946 wierszami opublikowanymi w „Tygodniku
Powszechnym” oraz powieścią s-f Człowiek z Marsa
drukowaną przez katowicki tygodnik „Nowy Świat Przygód”.
Pierwszą wydaną książką była powieść s-f
Astronauci (1951), następnie Obłok Magellana
(1955),
Czas nieutracony
(1955), Eden (1959), Śledztwo (1959),
Powrót z gwiazd (1961), Solaris (1961),
Pamiętnik znaleziony w wannie (1961), Niezwyciężony
(1964), Głos Pana (1968), Golem XIV (1981),
Wizja lokalna (1982), Pokój na ziemi (1987),
Fiasko (1987). W tym samym gatunku prozy
fantastyczno-naukowej wydał opowiadania; Sezam (1954),
Dzienniki gwiazdowe (1957), Inwazja z Aldebarana
(1959), Księga robotów (1961), Bajki robotów
(1964), Polowanie (1965), Cyberiada (1965),
Opowieści o pilocie Pirxie (1968), Katar (1976)
Począwszy od lat sześćdziesiątych konwencja
fantastyki naukowej w utworach Lema, była formą podejmowania
problematyki światopoglądowej i filozoficznej. W latach
siedemdziesiątych i osiemdziesiątych pisarz niejednokrotnie
porzuca konwencję s-f na rzecz groteski i stylizacji. W nurcie
groteski utrzymane są utwory: powieści Kongres
futurologiczny (1973) i Maska (1976) oraz
opowiadania Bezsenność (1971), Suplement (1976)
i Powtórka (1979).
Na drugi nurt składają się utwory, będące
przedmiotem refleksji na temat literatury, dzieł nigdy nie
napisanych; Doskonała próżnia (1971), Wielkość
urojona (1973), Prowokacja (1984) oraz
Biblioteka XXI wieku (1986).
W dorobku eseistycznym pisarza znalazły się
pozycje podejmujące zagadnienia naukowe i technologiczne;
Dialogi (1957), Wejście na orbitę (1962) czy
Summa Technologiae (1964) oraz historii i teorii gatunku
fantastyki naukowej w Filozofii przypadku. Literatura w
świetle empirii (1968), Fantastyce i futurologii
(1970), Rozprawach i szkicach (1975). Lem jest również
autorem autobiograficznej powieści Wysoki Zamek (1966).
Lem jest także „przedmiotem” interesujących
rozmów i dyskusji, które ukazały się w wydaniach książkowych:
Rozmowy ze Stanisławem Lemem (1987), Dyskusje ze
Stanisławem Lemem (1997) i Świat na krawędzi
(2000), w których pisarz mówi o najważniejszych problemach
naszej współczesności, kumulujących nasze lęki, irytacje i
nadzieje, problemy obyczajowe i naukowe, etyczne i polityczne.
Po trzynastu latach przerwy wydawniczej,
pisarz publikuje Tajemnicę chińskiego pokoju (1996),
w której prezentuje rozważania na temat dawnych
pomysłów i rachub z dzisiejszym stanem zaawansowania wiedzy.
Okamgnienie (2000), w której pyta o genezę ludzkiego życia
i miejsce człowieka we Wszechświecie oraz Bombę megabitową
(2000), której tematyka koncentruje się wokół praktycznych
zagrożeń związanych z gwałtownym rozwojem technik
informatycznych. |
