|
Urodził się
30.06.1911 w Szetejniach na Litwie. W latach 1929-1934
studiował prawo na wileńskim Uniwersytecie Stefana Batorego. W
trakcie studiów był członkiem grupy poetów skupionych wokół
pisma „Żagary”. Na przełomie lat 1934-35 przebywał jako
stypendysta w Paryżu. Po powrocie podjął pracę w Polskim Radiu
w Wilnie, później w Warszawie. Okupację spędził w Warszawie
pracując w Bibliotece UW i uczestnicząc konspiracyjnym życiu
literackim. Po wojnie został wysłany na placówki dyplomatyczne
w Stanach Zjednoczonych i Francji. W 1951 pozostał za granicą
i do 1960 mieszkał we Francji , później otrzymał posadę
profesora literatur słowiańskich na Uniwersytecie
Kalifornijskim w USA. W 1980 otrzymał
literacką Nagrodę Nobla.
W latach 1981-1982 prowadził wykłady na Uniwersytecie Harvarda.
Należał do grona współpracowników paryskiej „Kultury” i
„Zeszytów Literackich”. Zmarł 14 sierpnia 2004 w
Krakowie. |
|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939
Debiutował w roku 1930 wierszami wydrukowanymi w piśmie
uniwersyteckim „Alma Mater Vilnensis”, natomiast pierwszą
wydaną książkę stanowił zbiór Poemat o czasie zastygłym
(1933), wyrażając nim lewicowe poglądy i radykalizm pisarza.
Właściwym debiutem był dopiero tom poetycki Trzy zimy
(1936).
W czasie okupacji opublikował pod
pseudonimem Jan Syruć konspiracyjny tomik Wiersze
(1940) oraz opracował wspólnie z Jerzym
Andrzejewskim antologię poetycką Pieśń Niepodległa
(1942).
LATA PO 1945
W pierwszym powojennym
zbiorze Ocalenie (1945) tonacja katastroficzna ustępuje
moralistycznej. W tym okresie stał się rzecznikiem klasycyzmu
jako propozycji dla polskiej poezji czemu wyraz dał w
utworach: Świat. Poema naiwne, Traktat moralny
(1948) oraz w Traktacie poetyckim (1957). Następne tomy
Miłosz wydał na emigracji: Światło dzienne (1953),
Król Popiel i inne wiersze (1962), Gucio zaczarowany
(1965), Miasto bez imienia (1969), Gdzie
wschodzi słońce i kędy zapada (1974), Hymn o perle
(1982). Późniejsze zbiory publikowane również w kraju to:
Nieobjęta ziemia (1984), Kroniki (1987), Dalsze
okolice (1991), Na brzegu rzeki (1994).
Na eseistykę poety składa się kilkanaście
tomów esejów. Debiutem w tym gatunku była książka
Zniewolony umysł (1953), która na przykładzie biografii
czterech polskich pisarzy analizuje różnie motywowane postawy
intelektualistów wobec stalinizmu. Następnie wydane zostały:
Rodzinna Europa (1959), Widzenia nad Zatoką San
Francisco (1969) i Rok myśliwego ((1990).
Do eseistyki literackiej wyrażającej
poglądy pisarza na literaturę oraz portretuje wielu autorów
polskich i obcych należą: Kontynenty (1958),
Człowiek wśród skorpionów (1962), Prywatne obowiązki
(1972), Ziemia Urlo (1977), Ogród nauk
(1979), Świadectwo poezji. Sześć wykładów o dotkliwościach
naszego wieku (1983), Zaczynając od moich ulic
(1985), i Wypisy z ksiąg użytecznych (1994).
Jako prozaik Miłosz jest autorem dwóch
powieści: Zdobycie władzy (1953), która obrazuje
nastroje społeczne i postawy ideowe wobec nowego ustroju w
przełomowym roku 1944 oraz Dolina Issy (1955), będąca
utworem biograficznym, obrazuje świat młodości spędzonej na
Litwie. |
