|
Urodziła się
10.11.1884 w Warszawie. Uczestniczyła w wykładach tajnego
Uniwersytetu Latającego. Pracowała w rządowym Biurze
Propagandy Zagranicznej.
W latach 1922-1926 podjęła pracę w Towarzystwie Opieki nad
Więźniami w Wilnie i Grodnie. Działała w różnych organizacjach
pisarskich, m. inn. w Związku Zawodowym Literatów Polskich,
polskiej sekcji PEN-Clubu, Polskiej Akademii Literatury.
Prowadziła salon literacki i opiekowała się młodymi pisarzami.
W okresie okupacji przebywała w Warszawie, uczestnicząc w
konspiracyjnym życiu literackim. Po wojnie uczestniczyła w
pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich, była
posłanką KRN i sejmu PRL, przewodniczącą Towarzystwa Przyjaźni
Polsko-Francuskiej.
Zmarła 17.12.1954 w Warszawie. |
|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939
Debiutowała w roku 1898 wierszem Pamiętam wydrukowanym
w „Przeglądzie Tygodniowym”. Na wczesną prozę, których tematem
jest analiza osobowości kobiecych bohaterek w okresie Młodej
Polski składają się: Kobiety (1906), Książę
(1907), Rówieśnice (1909), Narcyza (1910),
Węże i róże (1915) oraz tomy opowiadań Koteczka, czyli
Białe tulipany (1909) i Lustra (1913).
Czas pierwszej wojny światowej zaowocował
zbiorami nowel Moje zwierzęta (1915), Tajemnice krwi
(1917) i Hrabia Emil (1920).
Kolejna powieść powojenna Romans Teresy
Hennert (1923), łączy fabułę polityczną i psychologiczną.
Jest obrazem mieszczańsko-inteligenckiego środowiska Warszawy
i krytyczną oceną sytuacji politycznej pierwszych lat
niepodległości. Z kolei książka Dom nad łąkami (1925)
ma charakter autobiograficzny, natomiast w powieści Choucas
(1927) autorka podejmuje temat nacjonalizmu. Następnie ukazały
się: Niedobra miłość (1928), Ściany świata
(1931), Między zwierzętami (1934) oraz utwory
dramatyczne Dom kobiet (1930), Dzień jego powrotu
(1931).
W roku 1935 pisarka wydała najgłośniejszą
ze swoich powieści: Granica, w której mistrzowsko
opisuje dzieje głównego bohatera z kilku różnych punktów
widzenia; psychologicznego, społecznego , politycznego i
moralnego. Ostatnią międzywojenną powieścią Nałkowskiej są
Niecierpliwi (1939).
LATA PO 1945
Po drugiej wojnie
światowej pisarka wydała słynne Medaliony (1946),
będące cyklem kilku opowiadań o charakterze
dokumentalno-reportażowym, którego przedmiot stanowią zbrodnie
hitlerowskie i martyrologia narodu polskiego. W roku 1948
ukazały się Węzły życia, które są rozrachunkiem z
Polską międzywojenną w krytycznym opisie elit politycznych i
rozpadem państwa we wrześniu 1939 roku.
Inne powojenne publikacje to: nowy tom
portretów psychologicznych Charaktery dawne i ostatnie
(1948), autobiograficzna książka dla młodzieży Mój ojciec
(1953) oraz zbiór szkiców Widzenie bliskie i dalekie
(1957). Posumowaniem dorobku pisarki są prowadzone od roku
1889 Dzienniki, z których zostały opublikowane cztery
tomy obejmujące okres do 1939 roku i są historią jej
życia intymnego i dojrzewania intelektualnego, autokomentarzem
twórczości oraz obrazem środowiska literackiego i czasu
historycznego. |
