|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939
Debiutował w roku 1913 wierszem Prośba wydrukowanym w
„Kurierze Warszawskim”. Pierwszym opublikowanym tomem wierszy
było Czyhanie na Boga (1918), później Sokrates
tańczący (1920), Siódma jesień (1922) i Wierszy
tom czwarty (1923). W tej wczesnej poezji Tuwim realizuje
podstawowe założenia programu grupy Skamander, poszerzając
tradycyjny świat poezji, wprowadzając współczesne realia
obyczajowe oraz czyni bohaterem lirycznym człowieka zwykłego,
przeciętnego. Towarzyszy temu odpowiednia forma stylistyczna,
wyrażeń potocznych, wulgaryzmów itp.
Następny okres rozwoju poezji Tuwima to:
Słowa we krwi (1926), Rzecz czarnoleska (1929),
Biblia cygańska (1933) i Treść gorejąca (1936), w
której styl i forma stają się bardziej klasyczne, nawiązują do
źródeł tradycji poetyckiej; renesansowej i romantycznej.
W tomie Jarmark rymów (1934) zawiera
pokaźną dawkę satyr na ówczesną sytuację społeczno-polityczną,
które rozwija w dłuższym poemacie Bal w Operze (1936),
skonfiskowanym przez cenzurę. Na lata trzydzieste przypada
również wydana w tomach Lokomotywa, Słoń Trąbalski,
Zosia Samosia, poezja dla dzieci.
LATA PO 1945
W czasie pobytu na emigracji pisze poemat
nawiązujący do romantycznej tradycji poezji sentymentalnej,
łączącej ton patetyczny z elementami epickimi i lirycznymi
Kwiaty polskie (publikowane we fragmentach, wydane w
1949). Po wojnie publikuje już niewiele, a wydane wiersze
Jamby polityczne (1953) mają charakter publicystyczny.
Odrębne miejsce w dorobku poety, zajmują
antologie Czary i czarty polskie, Wypisy czarnoksięskie
(1923), Polski słownik pijacki i Antologia bachiczna
(1935), Cztery wieki fraszki polskiej (1937), Polska
nowela fantastyczna (1949), Pegaz dęba, czyli
Panopticum poetyckie (1950) i trzytomowa Księga wierszy
polskich XIX wieku (1954). Jest również autorem książek
Cicer cum caule, czyli Groch z kapustą (1958-1963), w
których zebrał ciekawostki obyczajowe i kulturowe. Wspólnie z
Antonim Słonimskim wydał zbiór satyr, humoresek i parodii w
tomie W oparach absurdu (1958). Interesującą pozycją
umożliwiającą poznanie cech osobowości i biografii poety jest
opracowany przez Tadeusza Januszewskiego tom Rozmowy z
Tuwimem (1994). |
